ملاک انتخاب آجر مناسب برای ساختمانسازی
تعریف آجر
آجر ماده ساختمانی سختی است که از پختن خشت خام بدست میآید.
خشت گلی است که به آن شکل هندسی داده شده و از مخلوط کردن خاک با آب بدست میآید.
جهت تهیه گل، آب را در داخل خاک میریزند و بعد از مخلوط نمودن آن را مالش میدهند بطوری که دانههای خاک با آب مخلوط شود.
مواد خارجی و زائد نظیر سنگ ریزه، ریشههای گیاهان و … نبایستی در گلی که برای تولید خشت بکار میرود وجود داشته باشد.
همچنین از نظر فیزیکی، شیمیایی و مکانیکی ویژگیهای خاص را بایستی دارا باشد.
آجر فراوردهی ساختمانی است که در گونههای رسی، شیلی و شیستی، ماسه آهکی، بتنی و شکلهای گوناگون تولید میشود.
آجر عمدتا در چنین مواردی بکار میرود نظیر:
- دیوارچینی
- نماسازی
- کرسی چینی
- کفسازی
- کفپوشی
پیدایش آجر
تاریخچه استفاده از آجر در ایران
ایرانیان از زمانهای قدیم از آجر استفاده میکردند.
پختن آجر همزمان با پیدایش آجر ابداع شد.
بدین صورت نیز نخستین بار از پخته شدن گل دیوارههای اجاقها پی به این خاصیت بردند.
در دوران ساسانیان مصرف آجر پیشرفت زیادی کرد.
در آن زمان بناهای ساسانیان با آجرها به ابعاد 77 ×40 ×40 سانتیمتر ساخته میشده است.
دالان مسجد جمعه اصفهان با آجرهای دوران ساسانیان فرش شده است.
این آجرها مربوط به آتشکدههای ساسانیان است که بعد از خراب کردن از آجرهای آنها در ساختن و فرش نمودن مسجد استفاده کردهاند.
ساختمانهای بزرگ و زیبای آجری که از زمانهای خیلی قدیم به جا مانده مانند:
- طاق کسری
- برج گنبد کاووس
- پلهای مختلف و کاروانسراهای متعدد
که در اغلب نقاط ایران هنوز هم مورد استفاده قرار میگیرد، نمونه هنر آجرکاری معماران ایرانی است.
قبل از جنگ اول روسهای تزاری در ساختن قزاقخانههای خود آجر با ابعاد 5 ×10 × 20 سانتیمتر بکار بردند
که بنام آجر قزاقی در ایران معروف است و با روش دستی تهیه شده است.
نخستین کارخانه آجرپزی در ایران توسط حاج امین الضرب مهدوی در اواخر سلطنت ناصرالدین شاه در
اطراف شهر ری ساخته شده که بعد از فوت نامبرده به حالت تعطیل درآمد.